গুৰুৰ পৰা শিষ্যই কি শিকিলে

বৰ্তমানৰ মুখ্যমন্ত্ৰী ড॰ হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই সংসদীয় ৰাজনীতিত প্ৰৱেশ কৰাৰ পাছত আটাইতকৈ অধিক সময় যাৰ সৈতে পাৰ কৰিছিল, তেৱেঁই আছিল প্ৰয়াত মুখ্যমন্ত্ৰী তৰুণ গগৈ৷ গতিকে স্বাভাৱিকতে ৰাজনীতিৰ বহু কথাই ড॰ হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই তৰুণ গগৈৰ পৰা শিকাৰ সুযোগ পাইছিল৷ লগতে অতি বিচক্ষণ আৰু চতুৰ ড॰ শৰ্মাই বুজিও পাইছিল গগৈৰ কোনটো কাম ভাল আৰু কোনটো বেয়া৷ প্ৰয়াত গগৈৰ ১৫ বছৰীয়া শাসনকাল আৰু ড॰ শৰ্মাৰ প্ৰায় পাঁচ বছৰীয়া এই শাসনকাল যদি মিলাই চোৱা হয় আৰু খুব গভীৰভাৱে যদি ইয়াক বিশ্লেষণ কৰা হয়, তেন্তে এটা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় চকুত পৰিব৷

বিষয়টো হ’ল– ক্ষমতাৰ বিকেন্দ্ৰীকৰণ৷ প্ৰয়াত গগৈৰ শাসনকালত দিছপুৰত মুখ্যমন্ত্ৰীৰ উপৰি কেইজনমান প্ৰবল ক্ষমতাধাৰী ব্যক্তি আছিল৷ ক’বলৈ গ’লে মাত্ৰ তিনিজন বা চাৰিজন৷ এইসকলৰ ভিতৰত এক নম্বৰত থকাজনেই আছিল ড॰ হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা৷ দুই আৰু তিনি নম্বৰত আছিল ৰকিবুল হুছেইন আৰু ভৰত নৰহ৷ চতুৰ্থ স্থানত আছিল প্ৰদু্যৎ বৰদলৈ৷ এক কথাত প্ৰয়াত গগৈয়ে যেন ক্ষমতাৰ বিকেন্দ্ৰীকৰণহে কৰি দিছিল। এই ভাগ-বাটোৱাৰাৰ অংকটোত সৰহখিনি পৰিছিল ড॰ শৰ্মাৰ ভাগত৷ অৰ্থাৎ এই আটাইকেইজনৰ ভিতৰত ড॰  হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা আছিল অধিক ক্ষমতাশালী৷ ক’বলৈ গ’লে বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত তেওঁ অকলেই ল’ব পাৰিছিল৷ ‘ফ্ৰী হেণ্ড’ দিয়া বুলি ক’লে যাক বুজা যায়৷ বোধকৰোঁ প্ৰয়াত গগৈৰ সেই অংকটোতেই কিছু ভুল হৈছিল ৰাজনৈতিকভাৱে৷ যিটো ভুল অতি বিচক্ষণ ড॰ হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মায়ো হয়তো খুব ভালদৰেই ধৰিব পাৰিছিল৷ ক্ষমতাৰ বিকেন্দ্ৰীকৰণ কৰিলেও, কাৰোবাক অতিমাত্ৰা বিশ্বাস কৰি ‘ফ্ৰী হেণ্ড’এৰি দিলেও তাৰো যে এটা সীমা থকা উচিত, সেই কথা গগৈয়ে নুবুজিলেও কিন্তু ড॰  শৰ্মাই ভালকৈয়ে বুজিছিল৷ সেয়ে গগৈৰ ১৫ বছৰীয়া শাসনকাল আৰু ড॰ শৰ্মাৰ পাঁচ বছৰীয়া শাসনকালৰ মাজত থকা এই ডাঙৰ পাৰ্থক্যটোৱেই হ’ল ক্ষমতাৰ বিকেন্দ্ৰীকৰণ৷ যিটো কাম গগৈয়ে কৰিলে, সেই একেটা কাম কিন্তু ড॰ হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই নকৰিলে আৰু হয়তো ভৱিষ্যতেও নকৰিব৷ মন কৰক, মুখ্যমন্ত্ৰিত্বৰ কালছোৱাত ড॰  হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই তেওঁৰ মন্ত্ৰীসভাখনক এনেকৈ নিয়ন্ত্ৰণ কৰি ৰাখিছে যে কেবিনেটৰ কোনো এজন সদস্যকেই সৰ্বময়কৰ্তা হৈ উঠাৰ সুযোগ তেওঁ দিয়া নাই৷ কাৰণ তেনে কৰিলে অদূৰ ভৱিষ্যতে ৰাজনীতিত ইয়াৰ পৰিণাম কি হ’ব পাৰে, সেই কথা ড॰ শৰ্মাৰ বাহিৰে আৰু কোনে ভালকৈ বুজিব পাৰে। ৰাজনৈতিক কেৰিয়াৰ সুৰক্ষিত কৰি ৰখাৰ জটিলতকৈও জটিল সমীকৰণ খুব ভালদৰেই বুজি পায় তেওঁ৷ সেয়ে তেওঁৰ পাঁচ বছৰীয়া শাসনকালত তৰুণ গগৈৰ শাসনৰ সময়ৰ দৰে কোনো এজন দ্বিতীয় ৰকিবুল হুছেইন বা হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা কিম্বা ভৰত নৰহক অসমৰ মানুহে নেদেখিলে৷ বিগত পাঁচ বছৰীয়া শাসনকালত মুখ্যমন্ত্ৰীৰূপে যে তেওঁ কাৰো ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নহয়, সেই কথা কেবিনেট সতীৰ্থসকলক ভালকৈয়ে বুজাই দিলে, লগতে বুজাই দিলে দলটোৰ নেতাসকলকো৷ প্ৰয়াত তৰুণ গগৈয়ে ৰকিবুল হুছেইন, হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা আৰু ভৰত নৰহৰ ওপৰত অতিমাত্ৰা ভৰসা কৰি যি ‘ভুল’ কৰিছিল, সেয়া ড॰ শৰ্মাই নকৰিলে৷ ইয়াৰ বিপৰীতে তেওঁ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাটোত পূৰ্বৰে পৰা থকা তেওঁৰ নিজা নেটৱৰ্কটোক আৰু অধিক শক্তিশালী কৰি তুলিলে৷ যাৰ ফলত যিকোনো, যিকোনো পৰ্যায়ৰ খবৰ আন কোনো মন্ত্ৰীয়ে পোৱাৰ আগতেই তেওঁ আগতীয়াকৈ আৰু পোনচাটেই লাভ কৰাৰ ব্যৱস্থাটো আৰু অধিক কাৰ্যক্ষম তথা শক্তিশালী হৈ পৰিল৷ অৰ্থাৎ প্ৰয়াত তৰুণ গগৈৰ দৰে ক্ষমতাৰ বিকেন্দ্ৰীকৰণ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে ক্ষমতা তেওঁ কেন্দ্ৰীভূত কৰি ৰাখিলে৷ ড॰ হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাৰ বিগত প্ৰায় পাঁচ বছৰীয়া কাৰ্যকালটোৰ এটা দিশ অলপ মন কৰিলেই এই কথাবিলাক আৰু অধিক ফটফটীয়া হৈ পৰে৷ চৰকাৰখনৰ বিভাগভেদে মন্ত্ৰীসকলক দায়িত্ব দি থোৱা আছে যদিও কোনো এটা বিভাগৰে মন্ত্ৰীয়ে নিজাকৈ কোনো সিদ্ধান্ত লোৱা বা কিবা ঘোষণা কৰাৰ ক্ষমতা নাই৷ কংগ্ৰেছ চৰকাৰৰ আমোলত চলাৰ দৰে এতিয়া চৰকাৰ চলি থকা নাই৷ আনকি কোনো এটা বিভাগৰ মন্ত্ৰীয়ে নিজাকৈ কিবা এটা ঘোষণা কৰাৰ পাছতে মুখ্যমন্ত্ৰীয়ে সেই মন্ত্ৰীয়ে কৰা ঘোষণাৰ বিপৰীত কিবা এটা ঘোষণা কৰাৰ নজিৰ যোৱা সময়ত বহুত আছে৷ যাৰ ফলত বহু সময়ত সংশ্লিষ্ট মন্ত্ৰীজন লাজত পৰিবলগীয়া পৰিস্থিতিও হৈছে৷ এনে কাম-কাজৰ জৰিয়তে ড॰  শৰ্মাই বাৰে বাৰে বুজাই দিছে যে তেওঁৰ ‘ৰাজনৈতিক গুৰু’ৰ পৰা তেওঁ বহুত কথাই শিকিলে, ৰাজনীতিত কি কৰিব লাগে আৰু কি কৰিব নালাগে সেই কথা৷