ডিজিটেল পে’মেণ্ট

অসমৰ দুই-এখন ভিতৰুৱা ঠাইত এতিয়াও এখন দলঙৰ  অভাৱত শিক্ষাৰ্থীয়ে খৰালি একাঁঠু পানী ভাঙি নদী পাৰ হৈ বা বাৰিষা টুলুঙা নাৱেৰে পঢ়াশালীলৈ যাবলগীয়া হ’লেও, বিহাৰৰ বহু ঠাইত এতিয়াও উৱলি যোৱা চৰকাৰী বিদ্যালয়ৰ পাঠদান গছৰ তলত কৰিবলগীয়া হ’লেও,  চৰকাৰী চিকিৎসালয়ত এতিয়াও সাধাৰণ জ্বৰ-কাহৰ দৰৱকেইটাৰ বাহিৰে বেলেগ দৰৱ নাপালেও ডিজিটেলী কিন্তু আমাৰ দেশ এতিয়া বহু ওপৰত৷ ডিজিটেল ইণ্ডিয়া৷ এতিয়া ডিজিটেল ইণ্ডিয়াৰ যুগ৷ ডিজিটেল ইণ্ডিয়াই এতিয়া ভাৰতৰ মানুহক ভাবিব নোৱৰাকৈ যেন আগুৱাই লৈ গ’ল। আনে নক’লেও এই কথা চৰকাৰী তথ্যই কৈছে৷

সৰ্বত্ৰ এতিয়া ডিজিটেলাইজেশ্বনৰ প্ৰভাৱ৷ ভাৰতৰ বহু গাঁও বা ভিতৰুৱা অঞ্চলত বিজুলী নাই, চিকিৎসা নাই, শিক্ষা নাই, বিশুদ্ধ খোৱাপানী নাই৷ কিন্তু ডিজিটেল ধনৰ লেনদেন সুলভ৷ ইউ পি আইৰ প্ৰভাৱ এতিয়া ক’ত পৰা নাই। বিশ্বাস কৰিবলৈ টান যেন লাগিলেও তথ্যসহকাৰে এইটো সত্য যে দ্ৰুত ডিজিটেল পে’মেণ্টৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰত শেহতীয়াকৈ বিশ্বৰ আগশাৰীৰ দেশসমূহৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে৷ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মুদ্ৰা নিধি [আই এম এফ]ৰ শেহতীয়া এক প্ৰতিবেদনত এই তথ্য প্ৰকাশ পাইছে৷ আই এম এফৰ ‘গ্ৰ’য়িং ৰিটেইল ডিজিটেল পে’মেণ্টছঃ ভেল্যু অৱ ইণ্টাৰ অ’পাৰেবিলিটী’ শীৰ্ষক প্ৰতিবেদনত কোৱা হৈছে যে ভাৰতে দ্ৰুত পে’মেণ্টৰ ক্ষেত্ৰত বিশ্বজুৰি আগশাৰীৰ দেশ হিচাপে শেহতীয়াকৈ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে৷

তথ্য অনুসৰি জুন মাহটোতে ইউ পি আয়ে ২৪.০৩ লাখ কোটি টকাতকৈ অধিক ধন আৰু ১৮.৩৯ বিলিয়ন লেনদেন কৰি অভিলেখ গঢ়িছে৷ অথচ যোৱাটো বছৰৰ এই একেটা মাহতে ইউ পি আইৰ মাধ্যমেৰে কৰা লেনদেনৰ পৰিমাণ আছিল ১৩.৮৮ বিলিয়ন৷ অৰ্থাৎ মাত্ৰ এবছৰতে ইউ পি আইৰ লেনদেন প্ৰায় ৩২ শতাংশ বৃদ্ধি পাইছে৷ ভাৰতৰ সকলো ডিজিটেল লেনদেনৰ ৮৫ শতাংশতে ইউ পি আয়ে অৰিহণা যোগাই আহিছে৷

এতিয়া প্ৰশ্নটো হ’ল– এয়া ভাল হৈছে নে বেয়া হৈছে৷ বেয়া হৈছে বুলি কোৱাৰ নিশ্চয় কোনো অৱকাশ নাই৷ ই ধনৰ লেনদেন প্ৰক্ৰিয়া নিশ্চিতভাৱে সুচল আৰু দ্ৰুত কৰি তুলিছে৷ নহ’লেনো দেশৰ ৪৯.১ কোটি লোক আৰু ৬.৫ কোটি সৰু-বৰ ব্যৱসায়ীয়ে ইউ পি আই ব্যৱহাৰ কিয় কৰিব? এই ব্যৱস্থাত গতিশীলতা আছে৷ কিন্তু ই মানুহৰ মানসিক অৱস্থাটোতো সাংঘাতিক ধৰণে প্ৰভাৱ পেলাইছে৷ কিয়নো ধনী-দুখীয়া বুলি কথা নাই, এতিয়া সমাজৰ সৰ্বস্তৰৰ অধিকাংশ লোক এই ডিজিটেল পে’মেণ্ট বা ইউ পি আইৰ মাধ্যমেৰে ধনৰ লেনদেন কৰাত ইমানেই অভ্যস্ত হৈ পৰিছে যে বহুতে হয়তো হাতেৰে সুদীৰ্ঘ সময় নগদ ধন চুয়েই পোৱা নাই৷ ইয়াৰ ফলত ক’ব নোৱৰাকৈয়ে আমি আমাৰ অভ্যাস সলনি কৰি পেলাইছোঁ৷ ডিজিটেল পে’মেণ্ট বা দুটকা-চাৰি টকাৰ বস্তু কিনিও ‘কিউ আৰ’ স্কেন কৰি ধন পৰিশোধ কৰা ব্যৱস্থাটোৱে মানুহক কিন্তু মিতব্যয়ী হোৱাৰ মানসিকতাটোৰ পৰা লাহে লাহে আঁতৰাই আনিছে৷ এয়া হৈছে ডিজিটেল পে’মেণ্ট ব্যৱস্থাই আনি দিয়া আৰাম আৰু ভাল খবৰৰ বিপৰীতে এটা অন্যতম বেয়া খবৰ৷ নগদ ধনকেইটা যেতিয়া মানুহৰ জেপত থাকে, তেতিয়া তাক বিভিন্ন কাৰণত খৰচ কৰি গৈ থকাৰ সময়ত মানুহৰ এটা হিচাপ থাকে যে মোৰ হাতত থকা এই টকা পাঁচশৰ ভিতৰত ইমান ইয়াত খৰচ কৰিলোঁ, ইমান তাত খৰচ কৰিলোঁ৷ বাকী থকা পইচাকেইটা হাতত থ’ব লাগিব, কিয়নো মোৰ আৰু বাকী কাম কৰিবলগীয়া আছে৷ কিন্তু ডিজিটেল পে’মেণ্টে আপোনাক সেই কথাকেইটা ভবাৰ সুযোগ নিদিবও পাৰে৷ নিদিবও পাৰে মানে নিদিয়েই৷ আনহাতে, এই ডিজিটেল ধনৰ লেনদেন বা ইউ পি আইৰ দ্বাৰা ধনৰ আদান-প্ৰদান কৰা ব্যৱস্থাটোৱে আমাৰ সময়-কষ্ট দুয়োটাই ৰাহি কৰিছে ঠিকেই কিন্তু ইয়াৰ ফলত সাধাৰণ মানুহৰ মনৰ পৰা টকা বা ধনৰ সেই গুৰুত্ব যেন খুব সন্তপৰ্ণে নোহোৱা কৰি পেলাইছে। সুফল আৰু কুফল প্ৰতিটো বস্তুৰে আছে৷ আৰু এই কুফলবিলাক কিন্তু অধিকাংশ সময়তে ভুগিবলগীয়া হয় নিম্ন মধ্যবিত্ত বা মধ্যবিত্ত মানুহখিনিয়ে৷ যিদৰে বিমুদ্ৰাকৰণৰ সময়ত আটাইতকৈ বেছিকৈ ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল দেশৰ খাটিখোৱা বা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ মানুহচাম৷ আদানি-আম্বানিৰ কিন্তু ক্ষতি হোৱা নাছিল৷ বৰং লাভহে হৈছিল৷ এই ডিজিটেল পে’মেণ্ট ব্যৱস্থাটোৱে সৰ্বস্তৰৰ মানুহক উপকৃত কৰিছে ঠিকেই, কিন্তু লেনদেনৰ এই সহজ উপায়টোৱে আৰ্থিকভাৱে টনকিয়াল নোহোৱা সেইচাম মানুহক হিচাপ নোহোৱাকৈ খৰচ কৰাৰ এক মানসিকতা খুব সন্তৰ্পণে তেওঁলোকে গম নোপোৱাকৈয়ে মগজুত সুমুৱাই দিছে৷ যাৰ ফলত লাহে লাহে কাগজৰ সেই নোটকেইখনৰ প্ৰতি যি টান সেই টান তেওঁলোকৰ মনৰ পৰা লোপ পাবলৈ আৰম্ভ কৰিছে৷ ৰাহি ধন হাতত নথকা হৈছে৷ বহু ভালৰ মাজত ই এটা বেয়া খবৰ৷ কথাটো দেখাত সৰু যেন লাগিলেও ইয়াৰ প্ৰভাৱ কিন্তু হ’ব পাৰে সুদূৰপ্ৰসাৰী৷