কৰুণাৰ ক্লান্তি
উচ্ছেদ চলিছে৷ বহু লোকে ইয়াক ৰাজনৈতিক কাৰণত ভাল পাইছে, আন কিছু লোকে ৰাজনৈতিক কাৰণতে বেয়া পাইছে, আৰু অতি অল্পসংখ্যকে মানৱীয় অনুকম্পাৰ স্বাৰ্থত, হৃদয় ব্যথিত হোৱাৰ বাবেও বেয়া পাইছে৷ নিশ্চয়কৈ বনাঞ্চল আৰু চৰকাৰী ভূমিত অবৈধভাৱে বাস কৰাটো অনুচিত৷ তেওঁলোকক আইনে বসতি আৰম্ভ কৰাৰ সময়তেই কোৱা উচিত আছিল যে বুলড’জাৰ এদিন কিন্তু ঘৰৰ ওপৰত চলিব৷ প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ কিছু অংশ নিশ্চয়কৈ শৰণাৰ্থী হিচাপেই আহে আৰু জনগণই সেই প্ৰব্ৰজনক অনুকম্পাৰ, কাৰুণ্যৰ চকুৰে চায়৷ কিন্তু সময়ৰ লগে লগে এই অনুকম্পা কমি আহি থাকে, প্ৰব্ৰজন যদি উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত হয়? হয়, ৰাজ্যৰ জনগাঁথনি যদি সলনি হৈ গৈ থাকে, সম্পদৰ সম-অধিকাৰ আৰু বিতৰণক লৈ যেতিয়া প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়, তেতিয়া জনসাধাৰণৰ সেই মানুহখিনিও যি অনুকম্পাশীল, তেওঁলোকে এক ক্লান্তি অনুভৱ কৰে, কৰুণাৰ ক্লান্তি, যাক ইংৰাজীত Compassion fatigue বুলি কোৱা হয়৷ কৰুণাৰ ক্লান্তি হৈছে সমস্যাজৰ্জৰ ব্যক্তিৰ সৈতে বাৰে বাৰে সংস্পৰ্শলৈ অহাৰ ফলত হোৱা একপ্ৰকাৰৰ মানসিক চাপ৷
যেনেকৈ চিকিৎসালয়ত ৰোগীৰ কষ্ট দেখি চিকিৎসকৰ ক্লান্তি অহা দেখা যায়, ঠিক তেনেকৈ অনবৰতে দুৰ্বল শ্ৰেণীৰ লোকৰ দুখজনক কাহিনী দেখিও মানুহেও সহানুভূতিৰ ক্লান্তিত ভুগিবলৈ ধৰে৷ সেইবাবেই কবিয়ে উচ্ছেদক লৈ কবিতা লিখে, ইয়াত ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য নাথাকে, থাকে কিছু অনুকম্পা আৰু ই আনি দিয়া ক্লান্তি৷ ভূপেন হাজৰিকাই কিয়নো গাইছিল, ‘সংখ্যালঘু কোনো সম্প্ৰদায়ৰ ভয়াৰ্ত মনটিৰ নুফুটা আৰ্তনাদ নিজেই প্ৰকাশ কৰি মিঠা যেন এটি নিৰাপত্তা হওঁ’– গাইছিল এই কৰুণাৰ অনুভূতিৰ বাবেই৷ শৰণাৰ্থীৰ প্ৰতি জনসাধাৰণৰ আৱেগ সদায় গতিশীল৷ ই ৰাজনৈতিক বতাহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল৷ কোনোবা দলে এক বিশেষ সম্প্ৰদায়ক গুৰুত্ব দিব, আনটো দলে আন এক সম্প্ৰদায়ক৷ তুৰস্কত ছিৰিয়ান, কলম্বিয়াত ভেনিজুৱেলিয়ান আৰু ইউৰোপলৈ ইউক্ৰেইনৰ প্ৰব্ৰজনৰ আলম লৈ বুজিব পাৰি সময়ৰ লগে লগে জনসাধাৰণৰ সমৰ্থন কেনেকৈ ম্লান পৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে৷ অসমৰ প্ৰেক্ষাপটতো প্ৰব্ৰজনক লৈ জনমতৰ উত্থান-পতন গৱেষণাৰ বিষয়বস্তু হোৱা উচিত অসমৰ বিশ্ববিদ্যালয়বোৰত৷ বিশ্লেষকসকলে বিচাৰি উলিয়াইছে যে সাংস্কৃতিক সান্নিধ্য, সমাজৰ মূল্যবোধ আৰু প্ৰাগমেটিজ্ম আৰু ব্যক্তি স্বাৰ্থই শৰণাৰ্থীসকলৰ প্ৰতি থকা মনোভাবক নিয়ন্ত্ৰণ কৰে৷ কৰুণা এক অত্যন্ত শক্তিশালী কাৰক হ’লেও ক্লান্তিও স্বাভাৱিক৷ ভৱিষ্যতে অসমত কেৱল প্ৰব্ৰজনকাৰীহে থাকিবগৈনে, খিলঞ্জীয়াৰ কি হ’ব, অনিশ্চয়তা, চৰকাৰী সম্পদৰ বিতৰণৰ ক্ষেত্ৰত অন্যায় হ’লে আৰু প্ৰব্ৰজন নিয়ন্ত্ৰণৰ ক্ষেত্ৰত কোনো পদক্ষেপ চৰকাৰে নল’লে ইত্যাদিৰ উদ্বেগে কাৰুণ্যৰ ক্লান্তিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত সমাজত সামাজিক উত্তেজনা বৃদ্ধি পায় আৰু প্ৰব্ৰজনবিৰোধী জনমতো বাঢ়ি আহে৷ উদাহৰণস্বৰূপে তুৰস্কই প্ৰথম অৱস্থাত স্থানচ্যুত ছিৰিয়ানসকলক আদৰণি জনাইছিল আৰু ২০১১ চনত গৃহযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ ফলত হোৱা স্থানচ্যুতি সাময়িক বুলি বিশ্বাস কৰিছিল৷ ২০১৭ চনৰ পাছত এই সমৰ্থন কমি আহিল, চাকৰিৰ প্ৰতিযোগিতা, অপৰাধ, ৰাজহুৱা সেৱাৰ ব্যৱহাৰ আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ দৰে বিষয়সমূহৰ ওপৰত উদ্বেগ বৃদ্ধি পালে৷ তেনেকৈ ২০২২ চনত ৰাছিয়াই ইউক্ৰেইন আক্ৰমণ কৰাৰ পাছত শৰণাৰ্থীৰ প্ৰতি আৰু স্থানচ্যুত ইউক্ৰেইনীয়সকলৰ প্ৰতি অভূতপূৰ্ব সমৰ্থন প্ৰদৰ্শন কৰিছিল৷ ইউক্ৰেইনীয়সকলৰ সৈতে সাংস্কৃতিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত আত্মীয়তাৰ দ্বাৰা এই মনোভাব প্ৰভাৱিত হৈছিল৷ কিন্তু লাহে লাহে এই মনোভাবো সলনি হৈছে৷ ঠিক যেন আলহীৰ ঘৰত এদিন, দুদিন, তিনিদিন থকাৰ পাছত চতুৰ্থ দিনা মিঠাকৈ হ’লেও আলহীক ওলাই যাবলৈ কোৱাটো যেন একো অস্বাভাৱিক নহয়৷ অসমৰ পৰিপ্ৰেক্ষিততো হয়তো একধৰণৰ কৰুণাৰ ক্লান্তি আহি পৰিছে৷ কেতিয়াবা শৰণাৰ্থী ল’বও লাগিব এইটো এক নৈতিক দায়িত্ব এখন ৰাষ্ট্ৰৰ, ঠিক তেনেকৈ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত প্ৰব্ৰজনো ৰোধ কৰিব লাগিব৷ যিমানদূৰ সম্ভৱ সহাৱস্থানৰ প্ৰতি চৰকাৰে মনোযোগ দিয়া উচিত আৰু নহ’লে অবৈধভাৱে অহাসকলক সসন্মানেৰে য’ৰ পৰা আহিছিল তালৈ বিতাৰণ কৰা উচিত৷ দীৰ্ঘম্যাদী সংহতিৰ প্ৰতিও চকু ৰাখি জনগণৰ উদ্বেগসমূহ নিবাৰণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাটোহে এই সময়ত কৰিবলগীয়া এটা উচিত কাম৷






