‘বুলিছাইড’

অলপতে অসমত এগৰাকী মহিলা অভিযন্তাই ঊধবৰ্তন কৰ্তৃপক্ষৰ  মানসিক নিৰ্যাতনৰ বলি হৈ আত্মহত্যা কৰিলে৷ কিন্তু ইয়াক ‘ছুইচাইড’ বুলি কোৱা উচিত হ’ব নে ‘বুলিছাইড’? আন এজন সৰ্প চিকিৎসকক এজন বিষয়াই বেয়া ব্যৱহাৰ কৰাত তেওঁ পদত্যাগ কৰিবলৈ উদ্যত হৈছিল৷ ইয়াৰ আগতেও এজন প্ৰশাসনিক বিষয়াই এজন কৰ্মচাৰীক নিৰ্যাতন কৰাৰ বাতৰি পোহৰলৈ আহিছিল৷ নয়ডাৰ বেংক এটাত কৰ্মৰত শিৱানী নামৰ এগৰাকী ২৭ বছৰীয়া মহিলাই আত্মহত্যা কৰিছিল আৰু ছুইচাইড [‘বুলিচাইড’ শব্দটোৰ ব্যৱহাৰ আমি কৰিবলৈ ল’ম] নোটত পাঁচজন সহকৰ্মীৰ নাম উল্লেখ কৰিছিল৷ দৈনিক পাই থকা অপমান, মানসিক নিৰ্যাতনে তেওঁক এনে সিদ্বান্ত ল’বলৈ বাধ্য কৰাইছিল৷ ২০০১ চনত সাংবাদিক নীল মাৰ আৰু টিম ফিল্ডে ‘বুলিছাইডঃ  ডেথ এট প্লে-টাইম’ নামৰ কিতাপখনত বুলিছাইড শব্দটো প্ৰথমে ব্যৱহাৰ কৰিছিল৷ সেই সময়ত স্কুলত হোৱা মানসিক নিৰ্যাতনক কেন্দ্ৰ কৰি এই শব্দটো উদ্ভাৱন কৰা হৈছিল যদিও কৰ্প’ৰেট ছাইক’পেথসকলৰ বাবে অফিচবোৰতো বুলিং বা মানসিক নিৰ্যাতন কৰাটো সহজ আৰু ইয়াৰ ফলত হোৱা আত্মহত্যাবোৰক বুলিছাইড বুলি ক’ব পৰা যায়৷ এইধৰণৰ মানসিক উৎপীড়নে এজন ব্যক্তিৰ মানসিক স্বাস্থ্য ভাঙি পেলায়৷ এক ভাবুকিপূৰ্ণ পৰিৱেশত হতাশা আৰু আশাহীনতাই এজন ব্যক্তিক হাৰ মানিবলৈ বাধ্য কৰে৷ যদি কিবাকৈ ব্যক্তিজনে অভিযোগ কৰে, গোটেই ব্যৱস্থাটোৱে সেই ব্যক্তিজনৰ ওপৰত একধৰণৰ প্ৰতিশোধ লোৱাৰ এক পৰিৱেশ তৈয়াৰ কৰে৷ ‘কিছ আপ কিক ডাউন পলিচী’ত এই অফিচবোৰ, প্ৰতিষ্ঠানবোৰ চলি থাকে ঊধবৰ্তন কৰ্তৃপক্ষৰ ভৰিত পৰি আৰু তলৰ কৰ্মচাৰীক উৎপীড়ন কৰি৷ এই প্ৰতিষ্ঠানবোৰৰ অপাৰগতাক আৰু বিশ্বাসঘাতকতাক institutional betrayal নাম দিয়া হৈছে৷ বাৰে বাৰে পাই অহা বিশ্বাসঘাতকতা, নিৰ্যাতনৰ বাবে এজন ব্যক্তিয়ে giving-up-given-up complexত ভুগিবলৈ ধৰে৷ অৰ্থাৎ ব্যক্তিজনে আশা এৰি দিয়ে, কাৰণ না তেওঁ ওপৰৰ বিষয়াক কথা শুনাব পাৰে, না প্ৰতিষ্ঠানটোৱে তেওঁক সহায় কৰে৷ দীৰ্ঘদিনীয়া, অনিয়ন্ত্ৰিত দুৰ্ব্যৱহাৰে ব্যক্তিজনক এক learned helpnessness [প্ৰত্যাহাৰ/নিষ্ক্ৰিয়তা]ৰ  দিশত ঠেলি দিব পাৰে, ফলত ব্যক্তি এজনৰ মানসিক স্বাস্থ্য ভাগি পৰে৷ মহিলা অভিযন্তাৰ আত্মহত্যাত যদিওবা কৰ্তৃপক্ষৰ দুৰ্নীতিও জড়িত হ’ব পাৰে, কিন্তু দুৰ্নীতিৰ বিৰুদ্ধে হোৱা প্ৰতিবাদত কৰ্মস্থলীৰ মানসিক নিৰ্যাতন তল পৰি যাব নালাগে৷ বিশ্ববিদ্যালয়ত পি এইচ ডি কৰি থকা ছাত্ৰৰ পৰা কৰ্প’ৰেট কৰ্মচাৰীলৈকে প্ৰায় সকলোৱে এই মানসিক নিৰ্যাতন ভোগ কৰে৷ এইক্ষেত্ৰত লেবাৰ ইউনিয়নবোৰে শক্তিশালী স্থিতি লোৱা উচিত৷

বহুতে কৈ আছে যে উচ্ছেদৰ ভূমি কৰ্প’ৰেট গোষ্ঠীক দিয়া হ’ব; কিন্তু এই কৰ্প’ৰেট গোষ্ঠীবোৰে নিজৰ লাভৰ বাবে এক বুলিং সংস্কৃতি তৈয়াৰ নকৰিবলৈ চৰকাৰে কেনেকুৱা পদক্ষেপ ল’ব সেইবোৰ আলোচনাও হ’ব লাগে৷ আইনগতভাৱে ভাৰতত কৰ্মক্ষেত্ৰত যৌন নিৰ্যাতনৰ বাবে এক শক্তিশালী, দেশব্যাপী আইন আছে [POS Act, ২০১৩]৷ কিন্তু আনধৰণৰ মানসিক নিৰ্যাতনৰ বাবে এনেকুৱা কঠোৰ আইন নাই, সেয়ে আভ্যন্তৰীণ নীতি আৰু প্ৰতিষ্ঠানটোৰ সংস্কৃতিৰ ওপৰত ভুক্তভোগীয়ে কেনেকুৱা সঁহাৰি পাব, সেয়া নিৰ্ভৰ কৰে৷ লগতে বাইষ্টেণ্ডাৰ এফেক্টৰ কথাটোও আছে৷ এজন ব্যক্তিয়ে শোষিত হৈ থাকিলে সহকৰ্মীসকলেও মাত মাতিবলৈ সাহস নকৰে, সকলোৰে ভয় নিজৰ চাকৰিটোক লৈ৷ এই ভয় নাইকিয়া কৰি ভুক্তভোগীক সাহস দিয়াৰ এক পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আছে৷ এইবোৰ কাম অনুৰোধ কৰি থাকিলে এই অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠানবোৰে নকৰে, ইয়াৰ বাবে আইন লাগিব৷

এক স্পষ্ট, সংক্ষিপ্ত আৰু বলৱৎযোগ্য ৰাষ্ট্ৰীয় আইন অতি জৰুৰী, য’ত যৌন নিৰ্যাতনৰ বাহিৰেও সকলোধৰণৰ কৰ্মস্থলীত হোৱা নিৰ্যাতনক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ব৷ নিয়োগকৰ্তাই সন্মানজনকভাৱে কাম কৰাৰ সুবিধা দিব পাৰিব লাগিব, নিৰাপদে অভিযোগ দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰিব পাৰিব লাগিব, প্ৰতিহিংসাবিৰোধী সুৰক্ষাৰ ব্যৱস্থা কৰিব লাগিব৷ একে সময়তে এটা বুলিছাইড প্ৰিভেনশ্বন ২৪৭ হেল্প লাইন [ফোন, ৱাটচএপ] স্থাপন কৰিব লাগিব৷ এইক্ষেত্ৰত এই প্ৰতিষ্ঠানবোৰ যদি অজ্ঞ, তেওঁলোকক প্ৰশিক্ষণো দিব লাগিব৷ উদাহৰণস্বৰূপে কানাডাত  https//workplaceharassment.ca/ এ সজাগতা, প্ৰশিক্ষণৰ কাম কৰি আছে৷ এই অনুষ্ঠানবোৰৰ প্ৰতিনিধিকো অসমলৈ নিমন্ত্ৰণ দিয়া উচিত, যাতে তেওঁলোকে এই প্ৰতিষ্ঠানবোৰক প্ৰশিক্ষণ দিব পাৰে৷ কিয় বুলিং হয়, কোনবোৰ মানুহ বেছিকৈ প্ৰভাৱিত হয়, সেইবোৰ আনুষংগিক মনোবৈজ্ঞানিক বিষয়, কিন্তু অসমৰ সচেতন নাগৰিকে এই বিষয়ত উচিত পদক্ষেপ লোৱা উচিত আৰু চৰকাৰকো পদক্ষেপ ল’বলৈ বাধ্য কৰোৱা উচিত৷