ৰাজ[অ]নৈতিক

ৰাজনীতি আৰু ক্ষমতা– দুয়োটা বস্তুৱেই সাংঘাতিক৷  এতিয়া নহয়, ৰামায়ণ-মহাভাৰত মহাকাব্যৰ সময়ৰে পৰা যদি চোৱা যায় তেন্তে ইয়াৰ অনেক জলজল-পটপট প্ৰমাণ ওলাব৷ ৰাজনীতি আৰু ক্ষমতা– এই দুটা বস্তুৱে মানুহক যিকোনো স্তৰলৈ লৈ যাব পাৰে৷ অৱশ্যে, সেই স্তৰলৈ মানুহজন যাব নে নাযায় সেয়া নিৰ্ভৰ কৰে মানুহজনৰ বিবেক, ভাল-বেয়া বিচাৰ কৰি চাব পৰা ক্ষমতা, চিন্তাশক্তি, দূৰদৰ্শিতা আদিৰ ওপৰত৷ উদাহৰণ গণ্ডাই গণ্ডাই দিব পাৰি তেনে মানুহৰ৷ ক্ষমতা হাতৰ মুঠিত ৰাখিও তাত ভোল নগৈ নিজৰ বোধশক্তিৰে কাম কৰা আৰু ক্ষমতা লাভ কৰাৰ পাছত মূৰে-ভৰি কঢ়া দুইধৰণৰ লোকেই বিদ্যমান৷ 

বেছি দূৰলৈ যোৱাৰ প্ৰয়োজন নাই৷ এইখন অসমতে তেনে বহু উদাহৰণ আছে৷ আচলতে ৰাজনীতিক ‘সেৱা’ বুলি কৈ যিসকল লোকে ৰাজনীতি কৰি আছে৷ তেওঁলোকৰ বেছিভাগেই পেটে পেটে হয়তো ভাবে যে এনে এটা ‘সেৱা’ আজীৱন কৰি যাবলৈ পোৱা হ’লে/ আচলতে শুনিবলৈ অলপ তিতা হ’লেও সত্যটো এইটোৱেই যে ৰাজনীতি আৰু দুৰ্নীতি– এই শব্দ দুটা কিন্তু পৰস্পৰৰ একেবাৰে গাতে গা লগাই থাকে৷ দুয়োটা শব্দৰ মাজত মিলাপ্ৰীতিও বৰ বেছি৷ সেয়ে এনেকুৱা ‘সেৱা’ কৰি যাবলৈ প্ৰায় সকলো ৰাজনীতিকেই মনে-প্ৰাণে বিচাৰে৷ তাতেই বহুতে উজুটি খাই পৰে৷ কাৰোবাৰ ভৰিৰ ছাল চিগে বা কোনোবাজনে আৰু ৰাজনীতিৰ জীৱনটোত আগলৈ কঁকাল পোনাব নোৱৰা হয়৷ এনেকৈ কঁকাল পোনাব নোৱৰা ৰাজনৈতিক নেতাও অসমত বহুকেইজন আছে৷ প্ৰশ্নটো হ’ল– এইধৰণৰ ৰাজনৈতিক নেতাসকলে নিজৰ ইচ্ছাতেই দুৰ্নীতি কৰেনে? নে তেওঁলোকক বাধ্য কৰোৱা হয়? উত্তৰটো পোনপটীয়াকৈ দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে যদি এনেকৈ কোৱা হয় যে একোজন ৰাজনৈতিক নেতাৰ পৰা প্ৰকৃত সেৱাৰ বিপৰীতে যদি জনতাই অধিক ব্যক্তিগত লাভ বিচাৰে, তেতিয়াই সততাৰে সেৱা কৰিম বুলি ভাবি ৰাজনীতিত ভৰি থোৱাসকলৰ মাজৰেই বহুজনে আপোচ কৰিবলৈ বাধ্য হয়৷ সমষ্টিবাসীৰ ঘৰত কাৰোবাৰ তোলনী বিয়াৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মৃতকৰ ঘৰৰ শ্ৰাদ্ধ-ভোজলৈকে, সমষ্টিৰ মানুহৰ চিকিৎসাৰ পৰা বিহু-পূজাৰ বৰঙণি দিয়ালৈকে যেতিয়া একোজন জনপ্ৰতিনিধিয়ে নিজাকৈ খৰচ কৰিবলগীয়া হয়, তেতিয়া সেই জনপ্ৰতিনিধিয়ে দুৰ্নীতি নকৰি, আপোচ নকৰি কি কৰিব? তেন্তে কথাটো এনেকৈও জানো ক’ব নোৱাৰি যে ৰাজনীতি কৰা মানুহবোৰৰ বেছিভাগকেই আপোচকামী আৰু দুৰ্নীতিপৰায়ণৰূপে জনতাই নিজেই গঢ়ি তোলে? তেন্তে দুৰ্নীতি কৰাৰ পাছত বা বিপথে যোৱাৰ পাছত তেনে নেতাক সমালোচনা কৰাৰ অধিকাৰ সেই জনতাৰ থাকিবনে যি জনতাৰ ব্যক্তিগত স্বাৰ্থ সিদ্ধিৰ বাবে তেওঁ এই কামখিনি কৰিলে? ভোট, ক্ষমতা, চকী– এইবোৰ বৰ আচৰিত বস্তু৷ এইবোৰে নেতাক আগলৈও নিব পাৰে, জহান্নামেও নিব পাৰে৷ সেয়ে পিছলৈ বহুতে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে ৰাজনীতিত কঁকাল পোনাব নোৱৰা হৈ পৰে৷ আচলতে ৰাজনীতি বেয়া বস্তু নহয়, তাক ব্যৱহাৰ কৰা মানুহ কিছুমান বেয়া৷ সি লাগিলে ৰজাই হওক বা প্ৰজাই হওক৷